Verduurzaming van de woningvoorraad

Petra Eussen, werkzaam als Manager Duurzaam Wonen bij de afdeling Hypotheken van Rabobank, vertelt hoe haar rol zich ontwikkelde richting verduurzaming van de hypotheekportefeuille. ‘Rabobank is de grootste hypotheekverstrekker van Nederland, met ruim een miljoen gefinancierde woningen. Dat betekent dat we een enorme impact kunnen hebben op het verduurzamen van de woningvoorraad. Daarom ben ik gaan werken binnen het hypothekendomein, waar ik verantwoordelijk ben voor alles wat met verduurzaming rondom hypotheken te maken heeft: van het activeren van klanten tot het inzichtelijk maken van onze duurzaamheidsdoelen.’

Binnen haar team Duurzaam Wonen werkt Eussen samen met collega’s uit de hele organisatie. ‘We stellen als Rabobank voor al onze sectoren jaarlijks een sector x regioplan op waarin we afspreken welke duurzaamheidsdoelen we realiseren. Zo verbinden we strategie aan concrete acties.’

Betrouwbaar maatwerk

Een van de initiatieven van Rabobank is het programma Vooruit met je Huis, dat in 2024 startte met een coöperatief isolatiebudget van 125 miljoen euro. ‘We zien dat veel klanten wel wíllen verduurzamen, maar niet weten waar ze moeten beginnen,’ legt Eussen uit.

'Bestaande online scans geven weinig vertrouwen, omdat ze vaak niet kloppen met de werkelijke woonsituatie, of omdat er commerciële installatiepartijen achter zitten. Daarom wilden we iets betrouwbaarders bieden: een echte roadmap voor de woning, vergelijkbaar met een bouwkundige keuring, maar dan gericht op energieprestaties.’

Rabobank biedt klanten met een laag energielabel gratis een maatwerkadvies aan en breidde het programma later uit naar alle hypotheekklanten. Inmiddels is Vooruit met je Huis het grootste particuliere initiatief van Rabobank, met een subsidie van €500 voor klanten die na het advies in actie komen.

Daarnaast richt Rabobank zich op pilots voor VvE’s en investeringen in biobased bouwen. ‘We willen het kostenverschil tussen traditionele en biobased materialen verkleinen, zodat duurzame bouw de nieuwe standaard wordt,’ aldus Eussen.

Begrijpen wat mensen beweegt

Om te leren wat mensen motiveert en waar barrières liggen, werkt Rabobank samen met TNO, de onafhankelijke organisatie voor toegepast onderzoek. Luise Schlindwein, gedragswetenschapper bij de afdeling Energy & Materials Transition van TNO, onderzoekt de sociale kant van de energietransitie. ‘Binnen het project Align4Energy kijken we hoe je grote groepen mensen kunt activeren om die eerste stap richting verduurzaming te zetten. Via Rabobank kregen we de kans om dat in exploratief onderzoek toe te passen in een concrete context: klanten die we willen stimuleren om een energieadvies aan te vragen.’

TNO ontwikkelde verschillende communicatiestrategieën, variërend van financiële tot milieugerichte boodschappen. ‘We wilden weten welke boodschap het meest effectief is,’ zegt Schlindwein. 

‘Rabobank testte die teksten via hun interne onderzoeksplatform, Rabo Labs. Hoewel de steekproef klein en niet representatief was voor de Nederlandse bevolking, leverde het waardevolle inzichten op voor de Rabobank. Zo wist 46% van de deelnemers hun eigen energielabel niet, en zagen we dat mensen met sterke milieumotivaties vaker klikten op verduurzamingsaanbiedingen.’

Die kennis wordt nu gebruikt in vervolgonderzoek. ‘We werken samen met de Rabobank partners Woninglabel en Klimaatroute om te begrijpen hoe communicatie mensen daadwerkelijk aanzet tot handelen,’ aldus Schlindwein.

Van advies naar actie

Eussen ziet nog een andere uitdaging in de praktijk. ‘We bereiken met Vooruit met je Huis ongeveer een kwart miljoen woningeigenaren. Dat zijn natuurlijk ontzettend veel mensen, maar het zijn vooral de mensen die al positief staan tegenover verduurzaming. De volgende stap is om juist de minder ontvankelijke groepen te bereiken.’

Daarnaast is het nog een uitdaging om deze woningeigenaren na advies echt in actie te brengen, en ze te bewegen om te investeren in verduurzamingsmaatregelen. Het nieuwe gezamenlijke onderzoek richt zich daarom op de fase ná het energieadvies. ‘We willen weten hoe klanten de stap kunnen zetten van advies naar actie. Zo’n rapport is vaak technisch en complex, dus de kunst is om het weer klein en behapbaar te maken,’ zegt Eussen.